juli 2016

logo

Artikelenserie, rondleidingen en lezing over Venlo

Contacten en de uitwisseling van informatie tussen de Stichting Erfgoed Venlo en onze organisatie hebben de weg geplaveid voor een artikelenserie over en rondleidingen langs historische gebouwen, waaronder de Jugendstilpanden in Venlo.

De uitwisseling met voorzitter Willem Vroom van Erfgoed Venlo bestaat sinds medio 2015. Aanvankelijk werden gegevens uitgewisseld over Jugendstilpanden in Venlo, waaronder Parade 44. Het contact over zowel Rijks- en gemeentelijke monumenten als panden zonder erfgoedstatus leverde begin dit jaar ook achtergrondinformatie op over betrokken architecten en in het bijzonder de rol die de in 1875 geboren timmerman Gerard Baeten heeft gespeeld voor de binnenstad van de tweede stad uit de provincie Limburg. Het is de bedoeling van de stichting Erfgoed Venlo, dat de informatie uitwisseling uitmondt in een artikelenserie en rondleidingen op 21 mei. Onze stichting is gepolst om eind dit jaar een lezing te geven over dit onderwerp. Ook de Jugendstilpanden in Blerick en Steyl worden in dit initiatief betrokken.

NB1 Venlo, St. Martinusstraat 88. Arch. G.H. Baeten (1903).

Gevel voormalige Haagse bioscoop Thalia komt weer in zicht

Na bijna zestig jaar is de oorspronkelijke gevel van de voormalige bioscoop Thalia aan de Boekhorststraat in Den Haag weer in het zicht gekomen. Het Amsterdamse architectenbureau Geusebriek Verheij heeft t.b.v. het ‘boomhuttenclub project’ een voorstel gedaan voor de renovatie waarbij een deel van de gevel bewaard blijft.

De rijk versierde natuurstenen gevel van architect Martin Kuijper (1881-1948) werd in 1957 verstopt achter een vliesgevel. In 1972 sloot de cinema de deuren. Na een brand in 1980 werd de achterliggende bioscoopzaal gesloopt en veranderd in een buurttuin. De vliesgevel is verwijderd in opdracht van de Wijkontwikkelingsmaatschappij Stationsbuurt Oude Centrum (WOM) op verzoek van de afdeling Monumentenzorg & Welstand van Den Haag. Nu kan een deel van de gevel verwerkt worden in de renovatie.

NB1 den Haag, Boekhorststraat 47. Detail voormalige gevel bioscoop 'Thalia' ...

Retrowatching

Als Retrowatcher valt het mij op, dat een enkele Nederlandse architect zijn of haar inspiratie put uit de vormgeving van de internationale Jugendstilarchitectuur rond de eeuwwisseling aan het eind van de negentiende eeuw. Zo ontwierp het Rotterdamse 24H Architecture in Leiden een tweetal hedendaagse woningen (2011) waarin de sierlijke belijning van de Jugendstil uitgangspunt was. Inmiddels zijn de architecten Maartje Lammers en Boris Zeisser ieder hun eigen weg gegaan. KOW Concepts Design Development heeft in het waterrijke Park Allemansgeest te Voorschoten geprobeerd een eigentijdse invulling te geven van asymmetrische gevelpartijen met getoogde vensters. Een derde voorbeeld is de transformatie van een gevel in de Amsterdamse binnenstad. Het winkelpand annex woonhuis Haarlemmerdijk 140 oogt uit de Jugendstilperiode en fris vanwege een opfrisbuurt, maar schijn bedriegt. In werkelijkheid gaat het hier om een ontwerp van architectenbureau W.J. Klein uit Wormerveer. De datering is 2012 en de tegeltableaus, vooral het vrouwengezicht à la de Tsjechische kunstenaar Alfons Mucha, zijn nieuw. Hetzelfde geldt voor de smeedijzeren hekwerkjes aan de onderzijde van de vensters.

Onze stichting te vinden in de Koninklijke Bibliotheek

Vanaf 9 mei 2016 wordt onze website nederlandsejugendstilarchitectuur.nl gearchiveerd en duurzaam opgeslagen.

De Koninklijke Bibliotheek heeft als nationale instelling de wettelijke verantwoordelijkheid voor ‘het verzamelen, beschrijven en bewaren van in Nederland verschenen publicaties, al dan niet elektronisch’. Het duurzaam bewaren en raadpleegbaar houden van alle digitaal erfgoed voor toekomstige generaties is een schier onmogelijke opgave. Vandaar dat de KB gekozen heeft voor een representatief beeld; onze website.

Haagse Jugenstilpanden in de Europese schijnwerpers?

Een poging om de rijke Haagse Jugenstilarchitectuur in Europese belangstelling te plaatsen heeft nog geen vrucht afgeworpen. Met een publicatie over architect Johan Mutters hoopt de Stichting Behoud Jugenstilarchitectuur meer succes te hebben.

Als aangesloten lid van de Art Nouveau European Route (Ruta Europea del Modernisme) is door onze stichting een artikel over Den Haag, het mekka van de Nederlandse Jugendstil, toegezonden aan de redactie van het glossy magazine ‘Coup de fouet’. Uit een telefonische reactie van uitgever Lluis Bosch blijkt echter dat het onderwerp niet past in het format. De residentie is geen lid is van de vanuit Barcelona opererende organisatie. Inmiddels ligt een ander artikel ter publicatie gereed. Dit maal over de bekende Nederlandse architect Johan Mutters (1858-1930), die in de Jugendstilperiode een aantal panden in Den Haag realiseerde. Het wachten is nog op het professioneel fotograferen van een tweetal panden in de residentie.

NB1 Den Haag, Jan van Nassaustraat 107. Arch. H.P. Mutters (1899-1901)

Assisteren bij boek over mondiale Jugenstilarchitectuur

Eind januari 2016 is het bestuur benaderd door de Spaanse uitgever Ediciones Poligrafa uit Barcelona met de vraag om te assisteren bij de totstandbrengen van een boek over de Nederlandse bijdrage aan de mondiale Jugendstilarchitectuur. De betrokken auteurs, Ivan Bercedo en Jorge Mestre, beiden architect van beroep, zijn op dit moment bezig met de research voor ‘The World Atlas of Art Nouveau Architecture’. Aanvankelijk waren ook projecten van architect H.P. Berlage geselecteerd. Onze stichting heeft erop gewezen dat deze gerenommeerde bouwmeester niet tot de Jugendstilarchitecten mag worden gerekend. We houden u op de hoogte.

Jugendstilpand Amersfoortse Langestraat wordt nieuw leven ingeblazen

Begin maart zijn we als stichting benaderd door journaliste Marissa Blijham vanwege plannen om een voormalig Jugendstilpand in de Amersfoortse binnenstad nieuw leven in te blazen. Het betreft het in 1903 gebouwde pand van architect Herman Kroes (1864-1952) aan de Langestraat 76.

Het onderkelderde gebouw van drie bouwlagen op de hoek met Zevenhuizen en Hof staat al enige tijd leeg sinds Ziengs Schoenen het filiaal heeft verlaten. Blijham, geïnspireerd door een Amerikaans concept, is met een horeca-exploitant en diskjockey in overleg met eigenaar Stadsherstel om dit gemeentelijk monument een nieuwe bestemming te geven. Ondanks door Stadsherstel geopperde voorwaarden, bijvoorbeeld het weer in oude luister terugbrengen van de karakteristieke dagbekroning, stagneert dit project. Cruciaal is de rol van de gemeente Amersfoort, die problemen heeft aangevoerd om mee te werken aan de benodigde horecavergunning. In een telefoongesprek tussen de voorzitter van onze stichting en mevrouw Blijham zijn bovenstaande punten aan de orde geweest. Door de stichting ‘Behoud Nederlandse Jugendstilarchitectuur’ is nog eens benadrukt dat we vooral focussen op het exterieur.

NB1 Amersfoort, Langestraat 76 (1903) arch. H. Kroes (3)

NB1 Amersfoort, warenhuis gebr. Hamers, Langestraat 67. Arch. H. Kroes (1903...

Eerste lustrum: deuren open en naar buiten

Na het vergaren van informatie, het aanleggen van een indrukwekkende database en het collectioneren van literatuur en gedigitaliseerde bouwtekeningen gooit onze stichting de deuren open en treedt actief naar buiten. Het bestuur heeft een plan ontwikkeld om via organische weg het netwerk uit te breiden en de bekendheid van ons werk te vergroten. Na de eerste vijf jaar te hebben gezaaid, wordt het nu tijd voor oogsten.

Hebt u ideeën om de Jugenstilarchitectuur en het behoud ervan meer in de publieke belangstelling te krijgen, dan is uw reactie van harte welkom: mail@nederlandsejugendstilarchitectuur.nl