logo

Nieuwsbrief  april 2019

Sierend bouwbeeldhouwwerk van Altorf

Het is geen toeval dat Johan Coenraad Altorf (1876-1955) de pelikaan als bekroning van een bankgebouw kiest. Architect Joseph Limburg verzorgt het ontwerp van het filiaal in Maastricht. Hij is de huisbouwmeester van de Geldersche Credietvereeniging en levert ook de ontwerpen voor de vestigingen in Nijmegen, Groningen en Heerlen. Altorf, zoon van een timmerman, leert het beeldhouwvak van August Alexander en J.V. Engels. In de avonduren volgt hij lessen beeldhouwkunde aan de Haagse Academie van Beeldende Kunsten (1894-1897). In 1899 begint Altorf, gesteund door kunstenaar Johan Thorn Prikker, voor zichzelf. Hier ligt de verbinding met de opdracht voor het gevelornament voor de Haagse kunsthandel ‘Arts and Crafts’. Naar voorbeeld van de Franse galerie van Bing in Parijs besluiten John Uyterwijk en financier Chris Wegerif in 1898 een kunsthandel op te richten op de Kneuterdijk 10. De zandstenen pui is een ontwerp van architect Willem Bauer; de geveldecoratie van Thorn Prikker. De uitvoering wordt verzorgd door  Altorf. De zaken van de kunsthandel gaan niet voorspoedig; in juni 1904 wordt de gehele inventaris publiekelijk geveild. Een jaar eerder schakelt de bekende Belgische architect Henry van de Velde Altorf in bij de realisatie van de villa ‘De Zeemeeuw’ in Scheveningen. De beeldhouwer hakt, ten behoeve van het exterieur, een reliëf met meeuwen in steen.

 

 

 

Sloop Jugendstilkerk Den Haag

Architect Pierre Cuypers, bouwmeester van het Centraal Station en het Rijksmuseum in Amsterdam, heeft in zijn werkzame leven naast kapellen en kloosters een zeventigtal kerken ontworpen. Het zal geen verbazing wekken, dat (Rooms) Katholieke kerkenbouw in de periode in de periode 1896-1914 vooral zijn gedachtegoed was. Cuypers was een overtuigd aanhanger van de neo-gotiek. Opmerkelijk houden aanhangers van de protestantse gemeenschap en zeker de meer vrijzinnigen onder hen meer van een eigentijdse vorm van kerkgebouwen. De Remonstrantse Broederschap heeft enkele kerken, onder andere in Rotterdam, Dordrecht en Oosterbeek, gerealiseerd met Jugendstilelementen. Ook de gebeds- en gemeenschapshuizen voor de Joodse Nederlanders kenmerken zich door een eigen architectuur. Jugendstilvoorbeelden zijn te vinden in Groningen en Winterswijk.

Hetzelfde geldt voor de Nederduits Hervormde gemeente, opdrachtgever van de Regentessekerk in Den Haag . Winnaar van de besloten prijsvraag voor dit opvallende kerkgebouw aan het Regentesseplein is architect J. Verheul. Hij kiest als grondvorm voor dit godshuis een Grieks kruis, met aan de uiteinden puntgevels. Aannemer van het project is de plaatselijke aannemer J. Vos. Met de totstandkoming van de kerk, die plaats biedt aan 1100 gelovigen, is een bedrag van ƒ 99.300,- gemoeid. In dit bedrag is niet de bank voor het Koninklijk Huis, het orgel, de preekstoel, de inrichting en de klokken inbegrepen. Bij de officiële opening op zondag 3 maart 1901 is koningin-moeder Emma aanwezig. Als gevolg van de ontzuiling na de Tweede Wereldoorlog neemt het kerkbezoek drastisch af en in 1973 wordt de Regentessekerk zelfs gesloten. Twee jaar later valt het karakteristieke gebouw ten prooi aan de sloophamer.

 

 

Jugendstilornamenten Hilversum

In april 2016 bericht horecaonderneming Mout dat men een foodhall, café en bierbrouwerij gaat exploiteren in het pand van een voormalige bioscoop aan de Naarderstraat. Tijdens het verwijderen van de gevelbeplating komen de contouren van het originele Jugendstilgebouw uit 1912 te voorschijn, waardoor de aanvankelijke sloop wordt uitgesteld. De opdrachtgever benadert Zecc Architecten b.v. uit Utrecht voor de transformatie (3a). In de plannen wordt de oorspronkelijke topgevel aangehouden. De achtergevel, die er nooit is geweest, wordt geheel van glas. Onder het pand is nu een kelder aangebracht om onder andere de Gooische Bierbrouwerij te huisvesten. In mei 2017 heeft Mout haar vestiging In Hilversum geopend.

De eerste bestemming van het bedrijfspand is overigens garage ‘Auto-Palace’ van T. de Wit, importeur van Renault. Het pand met een gevelbreedte van 20 meter is een ontwerp van plaatselijk architect/aannemer J.R. de Jong. De constructieberekeningen zijn gedaan door ing. G. Kuypers. Voor de bouw van het pand met het gewelfde dak is destijds gewapend beton gebruikt, een nouveauté in die dagen. Uit deze periode dateren de in pleisterwerk uitgevoerde mannelijke reliëffiguren met gespierde torso’s achter een autostuur links en rechts in de voorgevel. Op de voorgrond valt een gestileerd afbeelding te zien van rendiermos. Helaas ontbreekt de naam van de ontwerper.