mei 2018

logo

Vanaf 25 mei 2018 treedt de nieuwe Europese wet voor databescherming, de General Data Protection Regulation (GDPR), in werking. Oftewel de Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG) in het Nederlands. Mailen, dus ook de toezending van een nieuwsbrief, mag voortaan alleen wanneer er door de ontvanger toestemming is verleend. Om eventuele claims van b.v. AVG te voorkomen, vragen we u schriftelijk toestemming te geven voor de toekomstige ontvangst van onze nieuwsbrief.

Indien u – voor 25 mei 2018 – niet gereageerd heeft dan staken we automatisch de toezending. Uw e-mailadres wordt door de stichting ‘Behoud Nederlandse Jugendstilarchitectuur’ overigens uitsluitend gebruikt voor toezending van de periodieke nieuwsbrief.

Tijdelijke Jugendstilbouwsel Groningen

Op een terrein vlakbij het Noorderstation te Groningen wordt van 15 juni – 1 september 1903 de ‘Tentoonstelling van Nijverheid & Kunstindustrie’ gehouden. In verband met de enorme belangstelling wordt de tijdelijke presentatie met twee weken verlengd. Het geheel is een bonte verzameling: van een reusachtige koffiepot met kop en schotel tot een Japans theehuis met pagode. In een van de tijdelijke bouwsels herkennen we de Nederlandse inzending naar de ‘Tentoonstelling van Decoratieve Kunst’ in Turijn van het jaar daarvoor. De vormgeving van deze afdeling is door plaatselijk architect Pieter Huurman verzorgd. Het gebouw rechts (80 x 15 meter), een ontwerp van collega Anton van Elmpt, is bestemd voor verlichting, verwarming en vervoer. Rond de vijver met fontein zijn verder gegroepeerd het Japanse theehuis met pagode en links het paviljoen met uitbouw. Achter het opschrift ‘dieselmotor’ gaat een presentatie schuil van de Amsterdamse fabrikant ‘Nederlandsche fabriek van werktuigen en spoorwegmaterieel’. Circa 300.000 bezoekers lopen onder de imposante doorgang het tentoonstellingsterrein op.

1a. Groningen, Tentoonstelling van Nijverheid en Kunst-Industrie (ontwerp arch. P. Huurman 1903)
1b. Affiche tentoonstelling van Nijverheid en Kunst-Industrie, Goningen (1903)
1c. Groningen, tentoonstelling, poort (1903)

Sierend bouwbeeldhouwwerk Leeuwarden

Beeldhouwer Joseph Mendes da Costa (1863-1939) wordt in 1903 door het architectenduo A.J. Kropholler en J.F. Staal ingehuurd om ornamenten van een filiaal van de levensverzekeringsmaatschappij ‘De Utrecht’ in Leeuwarden te verfraaien. Mendes da Costa verzorgt twee gevelstenen met schildhoudende leeuwen, een met het wapen van Utrecht en de ander met de Nederlandse leeuw. Ook de dakbekroning van dit bijkantoor is van zijn hand. De sculptuur van vier pelikanen, ruggelings tegen elkaar aan, staat symbool voor betrouwbaarheid. Het interieur van het gebouwtje is eveneens interessant, maar hierover wordt in een latere nieuwsbrief bericht. Voor dezelfde opdrachtgever verzorgt de Amsterdamse kunstenaar decoraties voor het in- en exterieur van de Amsterdamse vestiging van de verzekeringsmaatschappij aan het Damrak.

2. Leeuwarden, Tweebaksmarkt 48. Detail ornament pelikanen, ontwerp van Joseph Mendes da Costa.

R.K. Verenigingsgebouw, Franeker

De opdracht voor dit pand aan het Sint Martiniplantsoen wordt verstrekt door de plaatselijke Sint Antonius Vereeniging (afb. 3a). Franeker architect N.J. Adema ontwerpt in 1909 een L-vormig en asymmetrisch pand, opgetrokken uit gele baksteen. Karakteristiek zijn de kleurige gevelbanden, het zinkgedekte koepeldak op de hoek en de nis met een beeld van St. Antonius met het kindje Jezus op de linkerarm. Opvallend is de eerdere uitvoering van de koepel wanneer we een suikerzakje van hetzelfde pand bestuderen. Dit liggend formaat zakje was leverbaar in vier kleuren. De topgevel wordt bekroond door een schilddragende leeuw met aan weerszijden twee griffioenen. Boven de hoefijzervormige entree met boven- en zijlichten in glas-in-lood is het jaartal van de totstandkoming van dit rijksmonument aangebracht. Het monumentale pand is onlangs door Adema Architecten gerestaureerd en in gebruik als bibliotheek.

3a. Franeker, St. Martinusplantsoen 39. Arch Adema (1909).
3b. Franeker, suikerzakje R.K. Verenigingsgebouw

Faillissement architect De Blinde, Sneek

De prentbriefkaart toont links een complex woningen naar ontwerp van architect Lodewijk de Blinde aan het prinses Julianapark (1901). De symmetrie-as van Spoorzicht ligt in het midden van de huizenrij. Er worden door De Blinde, die tevens projectontwikkelaar is, verschillende kleuren verblendsteen (bruin, geel, oranje en rood) toegepast. Samen met de witte pleisterwerk speklagen, de spaarzaam gesitueerde gemetselde balkons en de samengestelde daken voorzien van leien vormt het geheel een mooie afsluiting van het bijbehorende parkje. De bouw van deze 16 woningen schuin tegenover het NS-station heeft grote gevolgen voor De Blinde (1884-1949). De verkoop stagneert namelijk en de panden staan te lang leeg. Hierdoor raakt hij in de financiële moeilijkheden en gaat vervolgens failliet. In september 2006 ontvangt architect Syb Eldering uit Wieuwerd de opdracht om dit rijksmonument te restaureren.

4. prentbriefkaart Sneek, Julianapark (1920). Ontwerp 'Spoorzicht' architect L.W.A. de Blinde (1902).